Tłumaczenie może być bardzo wierne i pięknie napisane, a mimo to zawsze zawiera wybory. Starożytne słowo potrafi nieść kilka odcieni znaczenia. Gramatyka może zostawić relację otwartą. Dwie edycje mogą inaczej dzielić lub punktować ten sam fragment. Gdy widzimy wyłącznie tłumaczenie, te decyzje znikają pod gładkim zdaniem.
QuietRoots idzie w przeciwną stronę: źródło ma pozostać blisko.
Trzy warstwy, wyraźnie rozdzielone
Na publicznej stronie tekstu wskazujemy trzy różne rzeczy:
- Tekst w języku oryginalnym. Jest przypięty do konkretnej edycji cyfrowej lub historycznego wydania, a nie tylko do nazwy dawnego dzieła.
- Tłumaczenie QuietRoots. Jeśli mamy gotową edycję w danym języku, na stronie może pojawić się krótki fragment. Pełna dostępna wersja znajduje się w aplikacji.
- Komentarz i praktyka. To warstwa redakcyjna. Może pomagać pracować z tekstem, ale nie udaje części starożytnego źródła.
To rozróżnienie jest ważne. Zdanie Marka Aureliusza nie jest tym samym co nasze objaśnienie. Sanskrycki wers Bhagawadgity nie jest tym samym co polskie, angielskie czy hiszpańskie zdanie, którym go oddajemy.
Dlaczego konkretna edycja ma znaczenie
Sama dawność utworu nie wystarcza. Współczesna transkrypcja, edycja krytyczna albo baza cyfrowa może mieć własną historię i własne warunki ponownego użycia. Dlatego biblioteka WWW działa na allowliście: dokładny tekst musi być związany ze wskazanym źródłem i zweryfikowanym statusem republiki. Z zatwierdzonym tekstem zapisujemy fingerprint SHA-256. Gdy tekst się zmieni, decyzja o publikacji wymaga ponownej kontroli.
To celowo konserwatywne podejście. Lepiej opublikować mniej niż stworzyć stronę źródłową, której pochodzenia nie potrafimy jasno wyjaśnić.
Przeczytaj źródło, potem kontynuuj w aplikacji
Publiczna biblioteka ma być wartościowa sama w sobie. Pełny zweryfikowany oryginał można przeczytać bez instalowania czegokolwiek. Gdy chcesz przejść do tłumaczenia QuietRoots, przypisów, praktyk lub prywatnej refleksji, to samo dzieło otwiera się w aplikacji.